در میان آشفتگی‌های جهانی، از جنگ و قحطی گرفته تا مهاجرت‌های میلیونی، چشم امید بسیاری به سازمان ملل است؛ نهادی که مأموریت دارد در سخت‌ترین لحظات، جان انسان‌ها را نجات دهد. اما این نهاد حالا خود گرفتار بحرانی است که می‌تواند مأموریتش را به‌کلی مختل کند: بحران مالی ناشی از قطع کمک‌های آمریکا.

دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، در اقدامی کم‌سابقه، از کشورهای اروپایی خواسته است که بازپرداخت کمک‌های قبلی‌شان را مطالبه نکنند؛ زیرا با کاهش شدید کمک‌های مالی آمریکا، منابع حیاتی این نهاد برای ادامه فعالیت‌های انسان‌دوستانه به شدت کاهش یافته است. آمریکا تا پیش از این بیش از ۲۰ درصد بودجه سازمان ملل را تأمین می‌کرد. اکنون، با کاهش یک‌جانبه این کمک‌ها در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ، پروژه‌های امدادی در سراسر جهان در معرض تعلیق یا لغو قرار گرفته‌اند.

گوترش هشدار داده است که در شرایط فعلی، سازمان ملل مجبور است بین «مرگ و زندگی» تصمیم بگیرد. این یعنی انتخاب اینکه کدام کودکان پناهنده غذا بگیرند و کدام‌ها نه، کدام بیمارستان موقت تجهیز شود و کدام نه، و کدام اردوگاه پناهجویان پاکسازی شود یا در معرض بیماری‌های واگیردار بماند.

این بحران نه‌فقط یک مسئله مالی، بلکه یک بحران اخلاقی و ساختاری برای نظم بین‌المللی است. زمانی که تأمین بودجه نهادهای جهانی به اراده یک یا دو کشور محدود می‌شود، استقلال و بی‌طرفی آن‌ها به خطر می‌افتد. وابستگی شدید به آمریکا، حالا سازمان ملل را در موقعیتی قرار داده که باید از کشورهای دیگر بخواهد حتی از حق قانونی خود برای بازپس‌گیری منابع صرف‌نظر کنند.

جالب اینجاست که بسیاری از کشورهای اروپایی هم، که تحت فشارهای داخلی و تهدیدهای امنیتی قرار دارند، ممکن است کمک‌های خود را کاهش دهند. نشانه‌هایی از این کاهش در آلمان، فرانسه، بریتانیا و سوئد دیده می‌شود. این در حالی است که بحران‌های بشردوستانه در مناطق مختلف جهان نه‌تنها کاهش نیافته‌اند، بلکه رو به گسترش‌اند.

مسئله این نیست که آمریکا یا هر کشور دیگری حق ندارد سیاست‌های مالی‌اش را تغییر دهد؛ مسئله این است که جان میلیون‌ها انسان، به‌ویژه در آفریقا و آسیا، نباید گروگان تصمیمات سیاسی و بودجه‌ای قدرت‌های بزرگ باشد. ساختار تأمین مالی سازمان ملل باید متنوع‌تر، پایدارتر و عادلانه‌تر باشد تا در برابر تصمیمات یک‌جانبه مصون بماند.

امروز، بیش از هر زمان دیگری، نیاز به بازاندیشی در نحوه تأمین مالی نهادهای بین‌المللی وجود دارد. آیا نجات جان انسان‌ها باید قربانی کشمکش‌های قدرت شود؟ اگر پاسخ منفی است، وقت آن است که جهان، به‌ویژه کشورهای ثروتمند، مسئولیت‌پذیرانه‌تر و همبسته‌تر عمل کنند. سازمان ملل، به‌عنوان نماینده وجدان جمعی بشریت، نباید تنها بماند.