اسرائیل، یمن و چالش اطلاعات محرمانه در سیاست آمریکا
در دنیای پرآشوب سیاست جهانی، گاه یک پیام خصوصی در یک گروه بسته، میتواند به بحرانی امنیتی در سطح بینالمللی منجر شود. ماجرای تازهای که در ایالات متحده درباره افشای اطلاعات حساس از طریق یک گروه پیامرسان «سیگنال» در میان مقامات دولت ترامپ فاش شده، یکی از همین موارد است که همزمان پای اسرائیل، یمن، و دستگاه اطلاعاتی آمریکا را به میان میکشد.
ماجرا از آنجا آغاز شد که مایک والتز، مشاور امنیت ملی سابق، در یک گروه پیامرسان خصوصی درباره جزئیات حمله موشکی به یک کارشناس نظامی حوثی در یمن صحبت کرده بود. این اطلاعات مستقیماً از منبع انسانی اسرائیلی که در داخل یمن فعال بود، دریافت شده بود. مقامات آمریکایی تأیید کردهاند که اسرائیل اطلاعات زنده و بسیار دقیق درباره موقعیت این فرد را در اختیار آمریکا قرار داده و همین اطلاعات مبنای عملیات هوایی قرار گرفته است.
آنچه موضوع را جنجالیتر کرده، نه فقط منشأ اسرائیلی اطلاعات، بلکه نحوهی انتشار و پخش آن در میان افراد غیررسمی و خارج از چرخه امنیتی رسمی است. هرچند مقامات پنتاگون اعلام کردهاند که اطلاعات طبقهبندیشده نبوده، اما افشای چنین دادههایی در یک پلتفرم پیامرسانی خصوصی، سؤالات جدی درباره امنیت اطلاعات، اخلاقیات نظامی و میزان نظارت بر مقامات پیشین به وجود آورده است.
ما در دورهای زندگی میکنیم که اطلاعات – بهویژه اطلاعات نظامی و امنیتی – بهسرعت در میان کانالهای رسمی و غیررسمی در گردش است. مرز میان امنیت و افشا، میان تحلیل شخصی و خیانت، باریکتر از همیشه شده است. در این پرونده، اگرچه هنوز کسی به افشای اطلاعات طبقهبندیشده متهم نشده، اما استفاده از دادههایی که از منابع زنده انسانی بهدست آمده و انتشار عمومی آن در یک گروه پیامرسان، نهتنها میتواند امنیت فرد افشاشده را تهدید کند، بلکه به روابط دیپلماتیک آسیب بزند.
مسأله وقتی پیچیدهتر میشود که بدانیم این نوع حملات و تبادل اطلاعاتی، بخشی از تلاش گستردهتر آمریکا و متحدانش برای مهار نفوذ حوثیها در یمن است؛ گروهی که حمایت ایران را با خود دارد و بارها با موشک و پهپاد، امنیت کشتیرانی در دریای سرخ را تهدید کردهاند. افشای این اطلاعات ممکن است حوثیها را به منابع اطلاعاتی اسرائیل مشکوک کرده و جان نیروهای میدانی را به خطر بیندازد.
این رویداد همچنین یادآور نوعی بیپروایی سیاسی در دوران پساترامپ است. برخی مقامات سابق، پس از پایان دوران مسئولیت رسمی، همچنان درگیر مباحث نظامی و امنیتیاند، اما بدون آنکه محدودیتهای نهادهای اطلاعاتی بر آنها اعمال شود. این وضعیت بهخوبی نشان میدهد که سیاست خارجی و نظامی آمریکا نهتنها در اتاقهای فکر و سازمانهای رسمی، بلکه در کانالهای رمزنگاریشده پیامرسانها نیز ادامه دارد.
در نهایت، این ماجرا هشداری است برای نهادهای امنیتی و سیاسی ایالات متحده: در جهانی که اطلاعات از مرزها عبور میکند، حفاظت از منابع انسانی و اطلاعات زنده، صرفاً با طبقهبندی رسمی محقق نمیشود. بلکه نیازمند بازنگری جدی در نحوه رفتار با اطلاعات حساس، حتی در میان افراد «خودی» است.